Σαν σήμερα, 3 Ιουνίου 1963, «έφυγε» ο
ποιητής της «πιο όμορφης θάλασσας», που έγραψε «πώς θα γενούνε τα σκοτάδια λάμψη». Σαν σήμερα «έφυγε» ο Τούρκος κομμουνιστής ποιητής, Ναζίμ Χικμέτ.
Ο Ναζίμ Χικμέτ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 15 Ιανουαρίου 1902 και σε ηλικία
τριών ετών μετακομίζει στη Κωνσταντινούπολη μαζί με την οικογένεια του.Το 1922 γίνεται μέλος του Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος (μπολσεβίκων)
και του Κομμουνιστικού Κόμματος Τουρκίας (ΚΚΤ). Το
1931,1933, 1934 εξαιτίας του ανατρεπτικού περιεχομένου του έργου και της δράσης
του συλλαμβάνεται και φυλακίζεται για μικρά χρονικά διαστήματα. Στην απολογία
του το 1931 δηλώνει: «Είμαι ένας
Κομμουνιστής ποιητής και κάθε μέρα προσπαθώ να γίνω καλύτερος Κομμουνιστής και
καλύτερος ποιητής».
Στις 17 Γενάρη 1938 συλλαμβάνεται
για να δικαστεί αυτή τη φορά από Στρατοδικείο. Του απαγγέλλεται η κατηγορία
περί υποκίνησης των δοκίμων του στρατού σε ανταρσία και του επιβάλλεται η
εξοντωτική ποινή των 28 χρόνων και τεσσάρων μηνών φυλάκισης. Λόγω των προβλημάτων υγείας στο διεθνή Τύπο εμφανίζονται άρθρα που απαιτούν την
αποφυλάκισή του. Διανοητές από όλο τον κόσμο όπως οι Πωλ Ελυάρ, Ζολιό Κιουρί,
Πάμπλο Νερούντα, Ζαν-Πωλ Σαρτρ, Πάμπλο Πικάσο, κ.ά. ασκούν πίεση για την
απελευθέρωσή του. Υπό την πίεση που ασκείται απ’ όλο τον κόσμο και την απεργία
πείνας του Χικμέτ αποφυλακίζεται το Μάη του 1950. Το Νοέμβρη του ίδιου χρόνου
στη Βαρσοβία, του αποδίδεται το Παγκόσμιο Βραβείο Ειρήνης μαζί με τους Πικάσο,
Ρόμπσον, Γουάντα Τζακουμπόσκα και Νερούντα, παρ’ ότι στον ίδιο απαγορεύεται να
παραβρεθεί στην τελετή απονομής.
Τον
Ιούνη του 1951 φεύγει παράνομα με ταχύπλοο σκάφος από την Τουρκία και
επιβιβάζεται στα διεθνή ύδατα σε ένα περαστικό Ρουμάνικο φορτηγό πλοίο και μετά
από μια στάση του στο Βουκουρέστι καταφτάνει στη Μόσχα, όπου τον υποδέχεται η
Ένωση Συγγραφέων με τιμές.
Στις
25 Ιούλη το Τουρκικό κοινοβούλιο τον ανακηρύσσει προδότη και του αφαιρεί την
Τουρκική υπηκοότητα. Πεθαίνει από καρδιακή προσβολή στις 3 Ιουνίου 1963 στη
Μόσχα. Ο τάφος του βρίσκεται στο διάσημο νεκροταφείο Νοβοντεβίτσι όπου είχε ταφεί το 1942 και η κομσομόλα παρτιζάνα
Τάνια (Ζόγια Κοσμοντεμιάνσκαγια) της οποίας την αυταπάρνηση και τον ηρωισμό
είχε υμνήσει στα «Ανθρώπινα Τοπία».
Οι στίχοι του είναι εδώ και συνεχίζουν να
κοιτάζουν στο μέλλον των ανθρώπων…
Γιατί «η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν την αρμενίσαμε ακόμα»…
Γιατί
«αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, αν δεν καούμε εμείς, πώς θα γενούνε τα
σκοτάδια λάμψη;»…
